Statystyki pomocy

Jak liczy się pomoc rozwojową?

Statystyką dotyczącą pomocy rozwojowej zajmuje się przede wszystkim Komitet Pomocy Rozwojowej OECD - DAC we współpracy z Sekretariatem Organizacji. Informacje dotyczące wielkości transferów pomocowych (a także pozapomocowych, np. inwestycyjnych) z państw OECD do krajów rozwijających się i w okresie transformacji publikowane są w corocznych raportach Komitetu. Sporządzane są one na podstawie danych nadsyłanych przez wszystkie państwa członkowskie Organizacji. Państwa członkowskie DAC przekazują bardzo kompleksowe informacje dotyczące nie tylko wielkości pomocy kierowanej do poszczególnych krajów lub regionów, ale też charakteru i formy pomocy. Pozostałe państwa OECD, w tym Polska, przekazują uproszczone dane dotyczące jedynie geograficznych kierunków pomocy z podziałem na granty i kredyty.

W krajach, w których funkcjonują wyodrębnione agencje pomocowe lub ministerstwa ds. współpracy rozwojowej kanalizujące większość transferów pomocowych (np. Kanada, W. Brytania, Holandia), za przekazywanie stosownych danych do OECD odpowiadają specjalne komórki statystyczne w tych instytucjach. W tych państwach, w których pomoc udzielana jest przez wiele podmiotów (np. w Polsce), instytucja wiodąca (najczęściej MSZ) prosi inne agendy rządowe i instytucje pozarządowe o nadesłanie stosownych danych, które następnie przetwarza i wysyła do OECD. Na niej spoczywa obowiązek oceny - na podstawie stosownych wytycznych sekretariatu DAC - czy dana działalność zewnętrzna państwa może być zakwalifikowana jako pomoc rozwojowa.

Kwestia co jest pomocą a co nią nie jest od lat wzbudza kontrowersje na forum OECD. W ostatnich latach niektóre kraje chcą np. rozszerzyć definicję pomocy o działania związane z bezpieczeństwem, jak np. niektóre akcje podejmowane w ramach operacji pokojowych. Inne zwracają uwagę, że związane jest z tym ryzyko "sztucznego" zawyżenia wielkości pomocy, co podważyłoby wiarygodność danych OECD, zwłaszcza w świetle podjętych niedawno przez społeczność międzynarodową zobowiązań co do zwiększenia wolumenu Oficjalnej Pomocy Rozwojowej (ODA).

Paweł Bagiński, MSZ