Kampania społeczna Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP)
i Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej



UNDP MSZ
 

Co to jest pomoc rozwojowa

Historia pomocy rozwojowej

  1. Lata 1940 - 1950
    • Historia udzielania pomocy rozwojowej, w tej formie jaką znamy obecnie, rozpoczyna się wraz z zakończeniem II wojny światowej. Wówczas to zostały utworzone ramy instytucjonalne porządku międzynarodowego: ONZ i międzynarodowe instytucje finansowe z Bretton Woods. To Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy i Odbudowy (UNRRA) i Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju (Bank Światowy) pierwsze zajęły się wspomaganiem rozwoju krajów zniszczonych w czasie wojny.
    • Sukces planu odbudowy zachodniej Europy, osiągnięty dzięki pomocy finansowej i technicznej Stanów Zjednoczonych, staje się modelem współpracy na rzecz rozwoju dla innych państw.
  2. Lata 1951 - 1960
    • Pomimo coraz bardziej rozpowszechnionych bilateralnych systemów pomocy i zainicjowania przez Blok Sowiecki własnych programów pomocowych w 1956 roku, głównym dawcą pomocy rozwojowej są Stany Zjednoczone (2/3 całej pomocy). USA przekazują pomoc krajom o największym znaczeniu strategicznym, a wraz z narastaniem "zimnej wojny" rola tego motywu rośnie. Pieniądze płyną głownie do krajów, co do których istnieje obawa, że mogą przejść do obozu wroga.
    • Wielka Brytania i Francja również przekazują znaczne środki finansowe na pomoc, głównie dla swoich byłych kolonii. Uzyskanie niepodległości przez dotychczasowe kolonie sprawia, że postulaty mniej rozwiniętych państw stają się obecne w życiu międzynarodowym poprzez spotkania Ruchu Państw Niezaangażowanych (Bandung, 1955) i takie agendy ONZ, jak Konferencja NZ ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD).
  3. Lata 1961 - 1970
    • Sukcesywnie rośnie wielkość pomocy, ale brak odpowiednich strategii i koordynacji powoduje, że pomoc ta nie jest odpowiednio wykorzystywana. ONZ powołuje grupę ekspertów (tzw. Komisję Pearsona), która proponuje działania sprzyjające przyspieszeniu tempa wzrostu w krajach mniej rozwiniętych.
    • ONZ i międzynarodowe instytucje finansowe wraz z regionalnymi bankami rozwoju coraz bardziej koncentrują się na problemach niedorozwoju.
    • W wielu krajach wykształca się urząd ministra ds. pomocy rozwojowej.
    • Pojawiają się nowi dawcy pomocy - państwa skandynawskie.
    • Zgromadzenie Ogólne NZ w 1970 roku zaleca, aby kraje bogate przekazywały rocznie na pomoc 0,7% swojego PKB.
  4. Lata 1971 - 1990
    • Dwa kryzysy naftowe lat siedemdziesiątych i recesja lat osiemdziesiątych XX wieku powodują zmniejszenie pomocy.
    • Kryzys zadłużeniowy w wielu krajach pogarsza sytuację najuboższych mieszkańców.
    • Najcięższa sytuacja panuje w Afryce Subsaharyjskiej, gdzie trudne staje się zapewnienie realizacji podstawowych potrzeb, a w konsekwencji występuje klęska głodu. Pomoc międzynarodowa płynie zatem do Afryki.
    • Pojawiają się krytyczne oceny skuteczności pomocy.
    • Wiele państw przeprowadza zalecane przez IMF i Bank Światowy programy dostosowawcze, których następstwa budzą kontrowersje.
  5. lata 1991 - obecnie
    • Koniec "zimnej wojny" zmniejsza znaczenie motywów geostrategicznych, pomoc przestaje być elementem rywalizacji pomiędzy dwoma wrogimi blokami.
    • Pojawiają się nowi odbiorcy pomocy - byłe kraje komunistyczne.
    • Rośnie udział pomocy przekazywanej przez organizacje pozarządowe i sektor prywatny.
    • odział Wschód - Zachód zostaje zastąpiony przez podział Północ - Południe.
    • Seria konferencji globalnych w latach 90. zostaje ukoronowana przyjęciem Deklaracji Milenijnej zawierającej Milenijne Cele Rozwoju - wymiernych zobowiązań, które społeczność międzynarodowa powinna wypełnić aby móc w skuteczny sposób stawić czoła wyzwaniom XXI wieku.
    • Pada rekord pod względem największej w historii kwoty przekazanej przez państwa najlepiej rozwinięte na rzecz Oficjalnej Pomocy Rozwojowej (ODA). W 2005 roku suma ta wynosiła ponad 106 miliardów USD.
 



English version
projekt i prowadzenie: 3W Serwisy Informacyjne